NİKAHTA
DENKLİK
Dini,
milliyeti, sanatı, sosyal ve kültürel durumları değişik insanların
müşterek yuva kurup, ömür boyu huzurla yaşamaları her zaman mümkün
olamayacağı için İslam hukukunda karı-koca namzetleri arasında denklik
de sözkonusu edilmiştir. Hatta kadın, velisinin izni olmadan kendine
denk olmayan birisi ile evlenirse, kadının velileri bu evliliğe
itiraz edebilir ve ayrılma davası açabilirler.(19)
Hz. Ömer (r.a.): "Dengi olmayanla evlenen kadınların evliliklerine
mutlaka engel olurum." (20)
diyerek nikahtaki denkliğin, devletin müdahalesini gerektirecek
derecede önemli bir konu olduğunu vurgulamıştır. Bir hadisi şerifte:
"Hanımları, velileri evlendirsin. Ama sakın dengi olmayanlarla
evlendirmesinler." buyurulmuştur. İslam fakihlerinin bir
kısmına göre, nikahda velayet şarttır. Bir hanımın, velisinin izni
olmadan kıyılan nikahı geçerli olmaz, İmam Malik, İmam Şafiî bu
görüştedirler. Hz. Aişe'den: Rasülullah (s.a.s.): "Hangi
kadın velisinin izni olmadan nikahlanırsa onun nikahı batıldır,
batıldır, batıldır." (21)
buyurmuşlardır. Bir rivayete göre de: "Velisiz nikah olmaz"
buyurulmuştur.(22)
Kadınlar
genellikle duygusal olduklarından hayat arkadaşlarını seçmede yanlışlık
yapabilirler veya aldanabilirler. Bu takdirde hem kendileri, hem
de aileleri perişan olabilir. Dolayısıyla hanımların yapacağı yanlışlıklar
sadece kendilerini müşkül duruma düşürmekle kalmaz, sonuçta doğacak
olan sıkıntı ve üzüntü bütün aile ve akraba için sözkonusu olur.
İmam
Ebu Hanife'ye göre hür, akil, baliğ bir hanım kendi rızası ile hukuken
başka biriyle evlenebilir, İmam Muhammed'e ve bir rivayette İmam
Ebu Yusufa göre ise nikahın geçerli olması için velinin izni şarttır.(23)
Bir Hanım velisinden izinsiz dengi olmayan birisi ile evlendiği
takdirde velisinin itiraz etme yetkisi vardır. Hatta "O,
dengi olmayan kişi ile evlenen bir hanımın nikahı caiz olmaz."
(24) görüşü ve rivayeti
vardır.
19-
Fethül Kadir li İbn-il Hümam c. 2, s. 419
20- Mebsut c.4, s. 196, Fethül
Kadir c. 2, s. 417
21- Sünen-i Ebî Davud c. 2,
s. 568 H.No: 2083
22- a.g.e. c.2, s. 568, H.No:
2085
23- Dürer c.l, s. 335, Fethül
Kadir c.2, s. 391
24- Damad c. l, s. 332, Dürer,
c.l, s.335
|