NİKAHTA DENKLİK

Dini, milliyeti, sanatı, sosyal ve kültürel durumları değişik insanların müşterek yuva kurup, ömür boyu huzurla yaşamaları her zaman mümkün olamayacağı için İslam hukukunda karı-koca namzetleri arasında denklik de sözkonusu edilmiştir. Hatta kadın, velisinin izni olmadan kendine denk olmayan birisi ile evlenirse, kadının velileri bu evliliğe itiraz edebilir ve ayrılma davası açabilirler.(19) Hz. Ömer (r.a.): "Dengi olmayanla evlenen kadınların evliliklerine mutlaka engel olurum." (20) diyerek nikahtaki denkliğin, devletin müdahalesini gerektirecek derecede önemli bir konu olduğunu vurgulamıştır. Bir hadisi şerifte: "Hanımları, velileri evlendirsin. Ama sakın dengi olmayanlarla evlendirmesinler." buyurulmuştur. İslam fakihlerinin bir kısmına göre, nikahda velayet şarttır. Bir hanımın, velisinin izni olmadan kıyılan nikahı geçerli olmaz, İmam Malik, İmam Şafiî bu görüştedirler. Hz. Aişe'den: Rasülullah (s.a.s.): "Hangi kadın velisinin izni olmadan nikahlanırsa onun nikahı batıldır, batıldır, batıldır." (21) buyurmuşlardır. Bir rivayete göre de: "Velisiz nikah olmaz" buyurulmuştur.(22)

Kadınlar genellikle duygusal olduklarından hayat arkadaşlarını seçmede yanlışlık yapabilirler veya aldanabilirler. Bu takdirde hem kendileri, hem de aileleri perişan olabilir. Dolayısıyla hanımların yapacağı yanlışlıklar sadece kendilerini müşkül duruma düşürmekle kalmaz, sonuçta doğacak olan sıkıntı ve üzüntü bütün aile ve akraba için sözkonusu olur.

İmam Ebu Hanife'ye göre hür, akil, baliğ bir hanım kendi rızası ile hukuken başka biriyle evlenebilir, İmam Muhammed'e ve bir rivayette İmam Ebu Yusufa göre ise nikahın geçerli olması için velinin izni şarttır.(23) Bir Hanım velisinden izinsiz dengi olmayan birisi ile evlendiği takdirde velisinin itiraz etme yetkisi vardır. Hatta "O, dengi olmayan kişi ile evlenen bir hanımın nikahı caiz olmaz." (24) görüşü ve rivayeti vardır.


19- Fethül Kadir li İbn-il Hümam c. 2, s. 419
20- Mebsut c.4, s. 196, Fethül Kadir c. 2, s. 417

21- Sünen-i Ebî Davud c. 2, s. 568 H.No: 2083
22- a.g.e. c.2, s. 568, H.No: 2085
23- Dürer c.l, s. 335, Fethül Kadir c.2, s. 391
24- Damad c. l, s. 332, Dürer, c.l, s.335

   
içindekiler