Rastgele söylenen yeminlerde
gösterilen kolaylık
Yemin etmek, genelde insanlar arasında ağız
alışkanlığı olarak yapılan yaygın bir davranıştır. Özellikle birine söz
verirken insan alışkanlıkla yemin edebilir. Yeminlere sadakat, verilen sözde
durmak ise Allah'ın
Kuran'da emrettiği bir mümin özelliğidir. Ancak insan, unutkan bir varlıktır,
bazı durumlarda dalgınlıkla yapacağı işi veya verdiği sözü unutabilir. Bu, çok
doğal, insani zayıflıklardan meydana gelen bir hatadır. İşte bu durumda Allah,
rastgele, ağız alışkanlığı ile, dikkatini tam vermeden edilen yeminlerden
insanları sorumlu tutmayarak, müminlerin üzerinden bu sorumluluğu almıştır.
Edilen yeminlere sadakat ahirette sorulacaktır, ancak Allah'ın Kuran'da
istisna kıldıkları, rastgele ve amaçsızca söylenen yeminlerdir. Allah bunu bir
ayetinde şöyle bildirir:
Allah sizi, yeminlerinizdeki 'rastgele
söylemelerinizden, boş, amaçsız sözler'den dolayı sorumlu tutmaz; fakat
kalplerinizin kazandıklarından dolayı sorumlu tutar. Allah bağışlayandır,
yumuşak davranandır. (Bakara Suresi, 225)
Allah'ın yemin konusunda kıldığı bir başka kolaylık
daha vardır. Bir amaç üzerine, bilinçli olarak Allah adına yemin eden, sonra
da bu yeminini bozmak isteyenler için, Allah bir kolaylık yolu göstermiştir.
Bu da yeminlerin kefaretle çözülmesidir:
Allah, yeminlerinizin (kefaretle) çözülmesini size
farz (veya meşru) kıldı…. (Tahrim Suresi, 2)
…ancak yeminlerinizle bağladığınız sözlerden dolayı
sizi sorumlu tutar. Onun (yeminin) kefareti, ailenizdekilere yedirdiklerinizin
ortalamasından on yoksulu doyurmak ya da onları giydirmek veya bir köleyi
özgürlüğüne kavuşturmaktır. (Bunlara imkan) Bulamayan (için) üç gün oruç
(vardır.) Bu, yemin ettiğinizde (bozduğunuz) yeminlerinizin kefaretidir.
Yeminlerinizi koruyunuz. Allah, size ayetlerini böyle açıklar, umulur ki
şükredersiniz. (Maide Suresi, 89)
Ayetlerden anlaşıldığı gibi Allah her iki durumda
da insanların dine uygun hareket etmeleri için kolaylık göstermektedir. Güzel
ve doğru olan elbette yeminlerin korunmasıdır. Ancak bir insan verdiği sözü
unutabilir veya söz verdiği dönemdeki koşullar değişebilir ve o kişi sözünü
tutamayacak bir duruma gelebilir. Allah, insanlar için kolaylık dileyerek,
yeminlere kefaret olacak durumları bildirmiş ve her insan için bir yol
göstermiştir.
Ayrıca yemini bozma konusunda kefaret gibi bir
şartın emredilmesi, insanın vicdanının sesini dinlemesi için de bir
kolaylıktır. Yeminini bozan kişi, kefaret ödemek durumunda olacağı için,
yeminini gerçekten bozması gerekli mi yoksa sözünü hala yerine getirebilir mi
diye bir kez daha düşünecek bunun sonucunda en vicdanlı ve en doğru kararı
verecektir.
Buraya kadar anlatılanlardan anlaşıldığı gibi,
Allah dinini son derece kolay kılmıştır. İslam dini, her zaman için ve her
konuda kolaylık dinidir. İnsan samimi dindar olmaya, Rabbinin nimetleri
karşısında şükredici bir kul olmaya niyet ettiğinde, dini yaşama konusunda
hiçbir zorlukla karşılaşmayacaktır.
|
|