Kamu Yönetimi Açısından Cami

Camiler ilk dönemden itibaren idarecilerin halkla bir araya geldiği yerlerdi. Asr-ı saadette her türlü istek ve meseleler burada dile getiriliyordu. Müslümanlar Hz. Peygamber'e, ilk halifelere ve diğer idarecilere namaz öncesinde ve sonrasında talep ve şikayetlerini kolayca intikal ettirebiliyorlardı. Bir vali hakkında merkeze şikayet ulaştığında müfettiş­ler camileri gezerek tahkikat yaparlardı.

Hz. Peygamber'in iktisadî hayata dair söz ve uygulamaları hadis kitaplarında büyük bir yer tutar. Mukaddes kitaplar içinde devlet bütçesi ve harcamaları ile ilgili hükümler ihtiva eden tek kitap olan Kur'an'ın bu iktisadi hükümleri Asr-ı saadet'te camide yürütülürdü. Vergilerin tahsili ve tevziine bizzat nezaret eden Hz. Peygamber, mescidde toplanan malları gerekli yerlere ve ihtiyaç sahiplerine dağıtırdı. Bu gelenek Hulefa-i Raşidîn döneminde de bir süre devam etti. Hz. Peygamber devrinde Mescid-i Nebeviye bitişik "meşrebe”, "gurfe" veya "hizane" adlarıyla anılan bir oda beytülmal olarak kullanılıyordu. İdarenin cami ile olan ilgisinden dolayı başlangıçta beytülmal genellikle camiye bitişikti, hatta bazan caminin içinde yer alırdı. Hz. Ali döneminde Basra beytülmali aynı zamanda şehrin büyük camii durumundaydı. Muaviye Basra'daki adamları vasıtasıyla Hz. Ali'ye karşı harekete geçtiği zaman Vali Ziyad b. Ebih beytülmali Huddan kabilesi camiine nakletmiştir. Fustat'ta maliyeden sorumlu Üsame b. Zeyd. 97 (716) veya 99 (718) yılında Amr b. As Camii'nde minberin karşısında sütunlu ve kubbeli bir beytülmal yaptırdı. Küfe gibi bazı yerlerde ise beytülmal darülimare içinde yer alıyordu.

 Camiler ilk dönemden itibaren idarecilerin halkla bir araya geldiği yerlerdi. Asr-ı saadette her türlü istek ve meseleler burada dile getiriliyordu. Müslümanlar Hz. Peygamber'e, ilk halifelere ve diğer idarecilere namaz öncesinde ve sonrasında talep ve şikayetlerini kolayca intikal ettirebiliyorlardı. Bir vali hakkında merkeze şikayet ulaştığında müfettişler camileri gezerek tahkikat yaparlardı.